Câu chuyện trách nhiệm Xã Hội của Doanh Nghiệp Bất Động Sản

Chưa bao giờ câu chuyện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR- Corporate Social Responsibility) lại trở nên một vấn đề nhức nhối như hiện nay, sau sự kiện doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Formosa xả thải, gây ô nhiệm nghiêm trọng môi trưởng biển các tỉnh miền Trung từ tháng 4.2016. Các cuộc tranh luận đẩy đến vấn đều lựa chọn giữa phát triển và môi trường sống trong sạch, bền vững, mà lựa chọn của đông đảo người dân là môi trường.

Nếu mỗi doanh nghiệp luôn ý thức đầy đủ về trách nhiệm của mình với cộng đồng và xã hội, thì chúng ta sẽ ít bị đặt trước những lựa chọn như vậy. Một doanh nghiệp có trách nhiệm với xã hội luôn ý thức rằng để kinh doanh, làm ra lợi nhuận, doanh nghiệp đã sử dụng một số nguồn tài nguyên thiên nhiên và xã hội của cộng đồng, và họ phải có trách nhiệm sử dụng nguồn tài nguyên đó một cách kinh tế nhất, không làm ảnh hưởng đến môi trường, và bù đắp một phần những tài nguyên họ sử dụng cho cộng đồng mà họ đang hoạt động.

Thách thức với nền kinh tế Việt Nam, là chưa có nhiều doanh nghiệp ý thức và thực hiện tốt trách nhiệm xã hội của mình. Điều này là trở ngại hàng đầu cho mục tiêu tăng trưởng và phát triền bền vững.

CSR và Phát triển Kinh Doanh Bền Vững

Formosa xả thải làm cá chết hàng loạt, phải bồi thường 500 triệu đô la Mỹ và hệ lụy của sự ô nhiễm môi trường vẫn tiếp tục diễn ra ... Một doanh nghiệp lớn khác gây tranh cãi về đạo đức doanh nghiêp vì cách hành xử khi gặp khủng hoảng trong quan hệ khách hàng.. Hai ví dụ, theo chúng tôi, là điển hình về vi phạm các chuẩn mực về trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR).

Trong khi đó, số liệu từ cuộc điều tra 2014 do Nielsen tiến hành, có đến 73% người Việt Nam khi được hỏi, chấp nhận trả mức giá cao hơn cho sản phẩm của các công ty có uy tín về CSR.

Tòa tháp Carrol

Vậy CSR là gì ? có phải là từ thiện? các cuộc thảo luận, thăm dò gần đây cho thấy, rất nhiều doanh nghiệp vẫn nghĩ rằng trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp là từ thiện. Không sai nhưng chưa đủ.

CSR tạm dịch là " Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp " là khái niệm được các nhà học thuật xây dựng từ trước thế chiến thứ hai và được phát triển rộng rãi vào thập niên 60 của thế kỷ trước. Cuối cùng người ta thấy rằng hầu hết các doanh nghiệp phát triển thương hiệu trường tồn đều có ý thức và hành động vì xã hội. Tháp Caroll là nền tảng lý thuyết  cho CSR mà cho đến nay thực tiễn đã chứng minh một cách sinh động. Theo đó giáo sư Archie B.Caroll, một bậc thầy về quản trị doanh nghiệp tại đại học Georgia (Hoa Kỳ ), cho rằng : một doanh nghiệp trường tồn và trở thành vĩ đại dựa trên tòa tháp trách nhiễm xã hội, bao gồm : Trách nhiệm về hiệu quả kinh doanh của công ty, Trách nhiệm về tuân thủ pháp luật, Trách nhiệm về đạo đức và Các công việc thiện nguyện. Xã hội luôn đòi hỏi Doanh nghiệp làm nhiều hơn so với việc chỉ tạo ra lợi nhuận và tuân thủ pháp luật.

Trách nhiệm xã hội đầu tiên : Lợi Nhuận

Nếu doanh nghiệp làm ăn lỗ lã, đình đốn, thì coi như không hoàn thành trách nhiệm xã hội đầu tiên. Doanh nghiệp phải có chi phí thấp, doanh số cao, làm ăn có lãi, để có thể tồn tại và tăng trưởng. Tuy vậy không phải vì " trách nhiệm đầu tiên " này mà bất chấp pháp luật, không thực hiện đúng nghĩa vụ với người lao động, với cổ đông hoặc trốn thuế ... Các doanh nghiệp này có thể tránh được chế tài của pháp luật, nhưng không thể thoát khỏi sự giám sát của toàn xã hội.

Chẳng hạn như doanh nghiệp sản xuất thực phẩm bẩn, hay thi công công trình kèm chất lượng. Đây không đơn thuần là vấn đề chất lượng như doanh nghiệp thường nghĩ, mà còn là trách nhiệm với xã hội. Thực tế cho thấy, các doanh nghiệp như vậy, trước sau, cũng phải trả giá đăt.

Nhiều công ty đa quốc gia đã chuyển từ những mô hình thuần túy lợi nhuận thành công ty công dân hướng về CSR. Có cty đã xây dựng thành công mô hình CSR với ba nền tảng chiến lược chính : Bền vững nhân văn (Human sustainability) - sản phẩm vì sức khỏe con người, bền vững về môi trường (Environment Sustuanability)- sản phẩm thân thiện môi trường và bền vững về tài năng (Talent sustainabiliyty)- chú trọng con người và đào tạo đội ngũ kế thừa. Tại công ty này bên cạnh những chỉ tiêu đánh giá về thành tích kinh doanh, các chỉ tiêu về CSR được thực hiện một cách nghiêm túc và gắn kết chặt chẽ với sự phát triển của cá nhân và doanh nghiệp

Trách nhiệm xã hội : Thượng tôn pháp luật

CSR nhấn mạnh đến trách nhiệm doanh nghiệp với môi trường. Bảo vệ môi trường và giảm tiêu thụ tài nguyên là hai vấn đề quan trọng trong CSR.  Môi trường là vấn đề nhạy cảm sống còn của mọi quốc gia, mọi thời đại. Các chính phủ bảo vệ môi trường theo luật pháp môi trường, nhưng không có luật nào là không có kẽ hở. Trong quá trình phát triển, có thể vì nhiều lý do, có lúc một nước phải thỏa hiệp song đến lúc nào đó, họ cũng thay đổi. 

Trách nhiệm xã hội : Thiếu đạo đức và thiện nguyện cũng chỉ như xây lâu đài cát.

Ví dụ sản xuất dioxin dùng trong chiến tranh, nhà sản xuất có lợi nhuận, người sử dụng có mục đích, song hệ quả để lại vô cùng khủng khiếp cho nhiều thế hệ .Vì đạo đức, các nhà kinh doanh thuốc lá sẽ dần nói lời tạm biệt với thương trường...Nếu chỉ vì lợi nhuận hay chỉ cần tuân thủ pháp luật nhưng thiếu nền móng là đạo đức và thiện nguyện thì lợi nhuận và doanh nghiệp cũng chỉ như "xây lâu đài trên cát "

CSR là một phần không thể tách rời khỏi chiến lược kinh doanh bền vững của doanh nghiệp. Cách nghĩ này không phân biệt doanh nghiệp lớn hay nhỏ, mức độ đóng góp cho cộng đồng là vài tỉ đồng hay cả tỉ đô la. Chính ý thức của doanh nghiệp về CSR gắn liền với sự phát triển bền vững với là yếu tố quan trọng.